على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )

3304

فرهنگ نفيسى ( فارسى )

پيش مىآيد . و آن كه در پيش آمدن مىخواهد . و دلير و دلاور . مستقذر ( mostaqzar ) ص . ع . پليد شمرده شده . و كراهت داشته شده . مستقذر ( mostaqzar ) ص . پ . مأخوذ از تازى - پليد و چركين . و جامهء مستقذر البطانه : جامه‌اى كه آستر آن چركين باشد . مستقذر ( mostaqzer ) ص . ع . آنكه پليد و چركين مىپندارد . و آنكه كراهت دارد از چيزى . مستقر ( mostaqarr ) ص . ع . آرميده . و ثبات ورزيدهء به جائى . و جاى گرفته . مستقر ( mostaqar ) و ( mostaqarr ) ص - م ف . پ . مأخوذ از تازى - پايدار و استوار و برقرار . و جاىگير . و مستقر بودن : برقرار بودن و استوار بودن . و مستقر شدن : جايگير شدن و برقرار شدن . و مستقر كردن : استوار كردن . مستقر ( mostaqerr ) ص . ع . آنكه قرار و ثبات مىورزد به جائى و اقامت مىگيرد . و آرمندهء باستوارى . و آرميده و آسوده . مستقرع ( mostaqre ' ) ص . ع . آنكه بعاريت از كسى گشن مىخواهد . و ماده شتر و يا ماده گاو گشن‌خواه شده . و سم سخت شده . و شكنبهء پاك كرده كه خمل وى رفته باشد . مستقص ( mostaqass ) ص . ع . آنكه از كسى قصاص مىخواهد . مستقصى ( mostaqsi ) ص . ع . مشغول . و زحمتكش . و ثابت‌قدم . و آنكه بنهايت چيزى مىرسد . مستقفل ( mostaqfel ) ص . ع . بخيل . مستقل ( mostaqell ) ص . ع . گيرنده و بردارندهء آفتابه و مانند آن . و آسمان بلند و مرتفع . و مرغ بلند پروازكننده . و كم شمار كننده . و آنكه ويرا از تب و يا خشم لرزه مىگيرد . و گروه كوچ‌كننده و رخت برگيرنده . و شئ مستقل : چيز استوار و قائم بنفس خود كه محتاج به ديگرى نباشد . مستقل ( mostaqel ) و ( mosta ) ( qell ) ا - ص . پ . مأخوذ از تازى - خاص و مخصوص . و درست و صحيح . و هويدا و آشكار . و مختار و خودسر . و مطلق و مسلط . و قادر و توانا . و صاحب استقلال . و پابرجا و پايدار و برقرار و ثابت و استوار و جداسته . و تنها بكارى ايستاده . و زن منكوحه . و دكان و كاروانسرا و خانه و حمام و جز آنكه مالك از كرايهء آن منتفع گردد . مستقلا ( mostaqellan ) م ف . پ . مأخوذ از تازى - بطور مطلق . و بطور قدرت . و منفردا و بطور تنهائى و بدون شركت ديگرى . مستقلات ( mostaqell t ) ا . پ . مأخوذ از تازى - چيزهاى خاص و مخصوص . و املاك از قبيل دكان و كاروانسرا و حمام و خانه و جز آن كه مالك از كرايهء آنها منتفع گردد . مستقل مزاج ( mostaqel - mez j ) ص . پ . ثابت‌قدم و بردبار . مستقل ناموس ( mostaqel - ) ( n mus ) ا . پ . زن منكوحه و عقدى . مستقوس ( mostaqves ) ا . ع . ابروى مانا بكمان . مستقى ( mostaq ) ا . ع . جاى آب كشيدن . مستقى ( mostaqi ) ص . ع . آب كشنده . مستقيد ( mostaqid ) ص . ع . مطيع و فرمانبردار و رام . و آنكه از حاكم درخواست كشتن فرمودن كشنده را كند . مستقيل ( mostaqil ) ص . ع . آنكه اقاله مىخواهد . مستقيم ( mostaqim ) ص . ع . راست و معتدل . قوله تعالى : اهْدِنَا الصِّراطَ الْمُسْتَقِيمَ . مستقيم ( mostaqim ) ص . پ . مأخوذ از تازى - راست ضد كج . و راست ايستاده . و افراشته و قائم . و امين و درست . و استوار و برقرار و نيك برقرار شده . و آنكه مقصود و مراد خوش دارد . و مستقيم القامه : برافراشته بالا . و خط مستقيم : خط راست بدون اعوجاج . و مزاج مستقيم : مزاج ثابت و برقرار . مستقيما ( mostaqiman ) م ف . پ . مأخوذ از تازى - بدون اعوجاج و بطور راست . مستقيمة ( mostaqimat ) و مستقيمه ( mostaqime ) ص . پ . مأخوذ از تازى - راست و بدون اعوجاج و كجى . و مستقيمة الاضلاع : سطحى كه كنارهاى وى راست و برابر باشد . مستكار ( mosta - k r ) و مستكاره ( mosta - k re ) ص . پ . هميشه مست و دائم الخمر . مستكبر ( mostakber ) ص . ع . متكبر و گردنكش . و آنكه بزرك و كلان مىبيند و مىپندارد . مستكثر ( mostakser ) ص . ع . آن كه بسيار و فراوان مىخواهد . مستكرم ( mostakrem ) ص . ع . آن كه چيزى نفيس و گرامى مىخواهد و يا مىيابد و يا مىسازد . و آن كه بزرگوارى بدست مىآورد . مستكره ( mostakrah ) ص . ع . ناپسند و مكروه و نفرت‌انگيز . مستكره ( mostakreh ) ص . ع . آنچه كراهت دارد و ناپسند است . و آن كه ناخوش مىشمرد . مستكرى ( mostakri ) ص . ع . كرايه‌دار و اجاره‌دار .